Πατήστε στη δεξιά στήλη, στα εξώφυλλα, για να διαβάστε τo κάθε τεύχος ξεχωριστά.

Δυστυχώς δεν έχουν διασωθεί όλα τα άρθρα και πολύ περισσότερο τα άρθρα του αείμνηστου «Δισολύμπιου»

που ήταν γραμμένα σε πολυτονικό.

Πετρόπουλος : ο λαογράφος του περιθωρίου.

ΗΛΙΑΣ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ :
ΠΕΘΑΝΕ Ο ΛΑΟΓΡΑΦΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ

«Ο πεθαμένος άνθρωπος είναι ένας πολύτιμος λίθος» : Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης

«Οι αναίσθητοι με ρωτούν : -γιατί δε γυρίζετε στην Ελλάδα;

Βεβαίως τυγχάνω υποχρεωτικά Έλλλην αλλά η χώρα μου με κουρελιάζει. Δε θάθελα να ξαναπατήσω στην Αθήνα. Και είπα στη γυναίκα μου : - όταν ψοφήσω εδώ στο Παρίσι, να κάψεις το κουφάρι μου στο κρεματόριο και να ρίξεις τις στάχτες στον υπόνομο. Τέτοια είναι η διαθήκη μου».

Στο τέλος της επίγειας διαδρομής, ο Ηλίας Πετρόπουλος έχει αποφύγει οριστικά κάθε ενδεχόμενη μεταθανάτια εμπλοκή με το κράτος των «νεοελλήνων» (εθνονύμιο που χρησιμοποιούσε πάντα) το οποίο κατά κάποιο τρόπο απεχθάνονταν.

Γεννήθηκε το 1928 στην Αθήνα. Σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και τουρκολογία στην Ecole Pratique des Hautes Etudes του Παρισιού. Είχε δάσκαλο τον Πεντζίκη και φίλους τον Μόραλη, τον Μπόστ, τον Τσιτσάνη και τον Τσαρούχη.

Μέσα από τα βιβλία του περιγράφεται ο ελληνικός λαός όπως αυτός τον έβλεπε.

Τον εξέφραζε ο χαρακτηρισμός «λαογράφος» κι όπως έλεγε κι ο ίδιος : «ο φτωχικός χαρακτηρισμός λαογράφος μου φτάνει και μου περισσεύει. Γιατί είναι και στενός και φαρδύς. Η λαογραφία είναι μιά απέραντη επιστήμη που αγγίζει πολλές άλλες επιστήμες και κυρίως την υψηλή πολιτική».

Πάντα εναντίον του κατεστημένου και των αστικών αξιών, διακατέχονταν από ακραία αισθήματα και καταπιάστηκε με ότι οι άλλοι περιφρονούσαν (από τα μπουρδέλα ως το χασίς, τον τούρκικο καφέ, τη φουστανέλα, τη φασουλάδα, την τραγιάσκα, τις σιδεριές, το μουστάκι). Με την πρόφαση ενός «αθώου» λαογραφικού θέματος έβγαζε στο προσκήνιο ένα τεράστιο κοινωνικό, πολιτικό και ηθικό θέμα πάνω στ’ αγκάθια της αλήθειας. Στις ποικίλες λαογραφικές, ιστοριογραφικές, φιλολογικές και τεχνοκριτικές αναζητήσεις και διατυπώσεις του, δε βαριόσουν ποτέ το στυλ, τη θεματολογία και την εκφραστική δύναμη των κειμένων του

Αναμασούσε τα λόγια του Kafka : "Ένα βιβλίο πρέπει να είναι το τσεκούρι που σπάει την παγωμένη θάλασσα μέσα μας". Φανταστείτε πόσες παγωμένες θάλασσες έσπασε με τα ογδόντα βιβλία που άφησε πίσω του και μια τεράστια αρθρογραφία - περίπου 1.000 άρθρα - σε εφημερίδες και περιοδικά.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ορισμένους τίτλους βιβλίων του :

Ρεμπέτικα τραγούδια - Παροιμίες του υποκόσμου – Καλιαρντά - Το εγχειρίδιο του καλού κλέφτη - Ιστορία της καπότας - Ο Κουραδοκόφτης - Ελλάδος κοιμητήρια.

Ο Ηλίας Πετρόπουλος, αυτό το «τέρας μνήμης και αντοχής» δούλευε ακατάπαυστα, μέχρι να χάσει τη μάχη με τον καρκίνο, σε ένα μικρό γραφείο στην οδό Μουφτάρ στο Παρίσι. Δυστυχώς δεν πρόλαβε να δεί δημοσιευμένο το μνημειώδες έργο του «Ελλάδος Κοιμητήρια» το οποίο έγραφε, μελετούσε και σελιδοποιούσε, όπως συνήθιζε, μόνος του τα τελευταία δέκα χρόνια. Ο 75χρονος συγγραφέας έφυγε την Τετάρτη 3/9/2003 χωρίς να αξιωθεί να δεί ούτε μια ουσιαστική μελέτη για την αποτίμηση του έργου του.

« . . . Η λαογραφία είναι σαν λάστιχο. Την τανίζεις όπου θές. Πάνω, κάτω, αριστερά, δεξιά. Με τα λαογραφικά μου βιβλία περιγράφω τον ελληνικό λαό όπως τον βλέπω. Με τα ποιήματα κυμματίζω εντός μου. Ο συγγραφέας που έχει ελεύθερα τ’ αρχίδια του, έχει ελεύθερο και το μυαλό του. . . . Και τώρα πρίν πεθάνω, θέλω να ξεράσω αυτό που έγινα.

Μεταξύ αρετής και κακίας, διαλέγω την κακία. Μεταξύ ηδονής και ηθικάς, διαλέγω την ηδονή. Μεταξύ Θεού και Διαβόλου, διαλέγω τον τρισκατάρατο Εωσφόρο. Το κακό είναι δημιουργικό».